Vài điều về việc giảng dạy

Bắt đầu cuộc sống của một giảng viên, trong môi trường nhà nước không đơn giản chút nào. Nhất là những buổi giảng với những kiến thức của chủ nghĩa Mác – Lê nin. Ở xứ sở này, ở đất nước này có những điều tưởng chừng như bất thường, lạ lùng, ngược đời thì lại trở nên quá đỗi bình thường. Chuyện học hành cũng vậy. Tất cả các học sinh sau khi rời khỏi ghế nhà trường để vào học tiếp ở bậc học cao hơn, đều mất non nửa thời gian học chỉ để học cái lý thuyết của chủ nghĩa Mác – Lê nin. Để rồi sau khi ra trường, hoặc tốt nghiệp, có công ty, doanh nghiệp nào cần cái kiến thức đó đâu. Vậy, tốn 2 năm học cái đại cương ấy để làm gì. Tất nhiên, trừ những người làm công tác như Nô bi đây. Dù chả thích thú gì với cái món này, nhưng đó là công việc để kiếm sống, để Nô bi có cái mà ăn, mà mặc, mà … đợi đến ngày tìm cho được cái đam mê của mình.

Khi Nô bi mới vào công tác, Nô bi chẳng phải dạng năm cờ hay sáu cờ gì đấy, nhưng vì nhà tuyển dụng (ý nói là các sếp) thấy hồ sơ Nô bi ghi là cử nhân của P/s (tức là pô li tíc sai ần xịt) thì các cụ thích lắm, nhận ngay. Thế là qua vòng gửi xe. Vào vòng tiếp theo, các cụ thấy Nô bi cũng đẹp giai, mà có mấy cụ lại có mấy cô tiểu thư còn đang "sống giàu sang đời sung sướng vô vàn…" nên có ý nhận Nô bi để tăm tia vun vén, nhận ngay.

Bẵng đi một thời gian, các cụ chả thấy Nô bi đả động gì chuyện tăm tia vun vén các nàng tiểu thư. Bởi các cụ cứ nghĩ bọn trẻ phải xu nịnh, đút lót gì đấy mà trong giới công chức nhà nước thường làm. Mà sao thằng Nô bi này nó cứ ngó lơ. Thế là Nô bi tội nghiệp chả ai giúp đỡ mấy trong việc làm quen với công việc. Nhưng cũng may, còn có vài anh chụy đồng nghiệp táy máy dậy vài chiêu, chứ không thì Nô bi giờ còn đang hì hục với đống giáo án. Thời gian đâu mà viết mấy dòng nhảm nhí này.

Thế rồi Nô bi nhận thấy việc lên lớp giảng ở đây nó không to tát như mình nghĩ, như các cụ dọa nạt. Nó chỉ đơn giản là mang những kiến thức, những câu chuyện tinh túy một tý xen vào bài giảng để nói mà thôi. Thế nên Nô bi chỉ nói những phần nào mà Nô bi hứng thú, còn lại các bác học viên về tự đọc (đọc hay không thì chỉ các bác ấy biết mà thôi). À! Gọi là các bác học viên vì nơi Nô bi dạy là trường của toàn các cán bộ nhà nước đi học, chả biết có liên quan đến cái P/s mà Nô bi học không nữa. Nhưng cũng được, công việc mà.

Bản chất của một buổi giảng, không chỉ đơn thuần là những kiến thức cũ mèm trên những slide vô hồn. Nó phải có một cái gì đấy thực sự thiết thực. Ví dụ như những tư tưởng mà Nô bi "hấp tinh đại pháp" được của thiên hạ. Bây giờ mang ra chém gió chơi vậy. Mỗi lần chém là một lần học thêm được nhiều kiểu chém của các bác, làm cho kỹ năng chém gió ngày một lên cao. Thế mà có lần, nghe đâu người ta đang cho thông qua cái đề tài nghiên cứu khoa học về "Chém gió và cách mượn gió bẻ măng trong quan điểm của Khổng Minh". Thế đấy.

Chuyện bên ly cà phê

Vô tình hôm nay Nô bi mới biết rằng, lá cây cà phê nhà Nô bi có tác dụng để giảm cân. Được cái là Nô bi nhìn rất chi là ngon zai, lại vận động mọi bộ phận trên cơ thể rất là điều độ, nên cũng không cần giảm cân bao giờ cả. Cả gia đình Nô bi cũng thế, toàn zai xinh gái đẹp cả thôi. Nói thêm một chút là từ cái hồi mà nhà Nô bi bắt đầu trồng mấy héc-ta cây cà phê ấy, mà Nô bi lại cứ chăm chăm vào việc lấy quả cà phê, mà không biết đến công dụng của nó lại quan trọng như vậy. Thế là Nô bi bèn chạy ngay lên internet để hỏi ông giáo sư Google xem có thật như thế không… kết quả ông ấy bảo có biết, nhưng chỉ là kinh nghiệm trong dân gian. Nô bi có trách ông ấy là mình thân nhau thế mà ông không bảo cháu để nhà cháu đầu tư bán lá cà phê cho có lãi, chứ bán quả bây giờ vất lắm ông ơi.

Theo một thống kê nho nhỏ vào năm 2008, Viện Dinh dưỡng tiến hành một khảo sát tại trường Tiểu học Kim Chung (huyện Đông Anh) và trường Văn Chương (quận Đống Đa) cho thấy: 14% nam học sinh (HS) từ 9-11 tuổi ở trường Văn Chương bị béo phì, trong khi tỉ lệ này ở trường Kim Chung chỉ có 2,2%. Riêng nam HS 9 tuổi ở trường Văn Chương có tỉ lệ béo phì lên tới 22%.

Bọn trẻ bây giờ sướng quá mà, ăn uống tùm lum hết, chắc là bố mẹ chúng nó ngày xưa chịu đói, nên sợ con họ cũng bị đói như thế. Cứ đến giờ ăn, các bà, các cô, các chị cứ phải gọi là nô nức đưa con trẻ ra đường để nựng chúng nó ăn, rồi nựng chúng nó học, rồi nựng chúng nó x, rồi nựng y z… Ấy vậy mà bọn trẻ nào có chịu lớn đâu, so với cái thể xác của chúng. Cuộc sống của một gia đình như thế ấy, cuộc đời của một con người là như thế ấy. Còn cuộc sống của một dân tộc, của một đất nước sẽ ra sao?

Về những điều bình thường đã trở thành bất thường

Tôi nhớ có lần đọc ở đâu đó rằng, cách sống của một người là quyền của cá nhân người đó, và mỗi người phải tự chịu trách nhiệm về cách sống của chính mình. Nhưng cách sống của nhiều người, lại trở thành cách sống của cả một dân tộc. Nếu theo chiều hướng xấu đi, ai sẽ chịu trách nhiệm về điều này. 

Chúng ta vẫn thường nói rằng, những đức tính truyền thống của người Việt Nam là cần cù, chịu khó, chăm chỉ hay cả những cụm từ như Người Việt thông minh, Người Việt sáng tạo... Nhưng thực sự thì thế nào. 

Trong Triết học Mác có phần nói về cặp phạm trù cái chung và cái riêng. Tức là có những thứ chỉ tồn tại ở một bộ phận nhỏ nào đó, chưa thành phổ biến, chưa thành cái "chung" thì qua sự vận động của xã hội, nó dần sẽ biến thành cái phổ biến, nó không còn là đơn nhất nữa. 

Chẳng phải nói đâu xa, như những đức tính kể trên của Người Việt chúng ta. Quả là có rất nhiều người đã nói đến thói hư tật xấu của người Việt, và ở đây cũng chẳng nhắc lại nhiều. Tôi tin chắc rằng, người Việt chúng ta chắc chắn là có những đức tính kể trên, song đẩy nó lên tầm như hai chữ "truyền thống" thì tôi e rằng là không ổn. Nó chỉ có trong tâm trí và hành động của số ít người, và chúng ta không thể quy nó lên thành cái chung cho cả dân tộc được, mà nếu làm thế, thì trước hết nó phải tồn tại trong thực tế cái đã. Mà trong thực tế xã hội Việt Nam hiện nay, chúng ta thấy gì khi nhìn vào đó? 

Một đất nước có số dân hơn 93 triệu người, mà không thể sản xuất được chiếc ốc ví, chiếc sạc điện thoại... theo đúng tiêu chuẩn. 

Một đất nước có thể làm giá" được cho cái nhà vệ sinh rất bình thường của trường tiểu học lên tới giá 600 triệu đồng. 

Một đất nước với tỷ lệ phá thai cao ngất ngưởng.

Một đất nước mà ở đó, sự vô cảm trở thành chuyện rất đỗi bình thường. 

Một đất nước tham nhũng có mặt ở mọi nơi, và là chuyện diễn ra ở mọi lĩnh vực. 

vân vân và vân vân.

Nếu muốn biết những điều này, cứ đọc trên báo chí thường ngày thì sẽ thấy. 

Có một câu chuyện thế này, khi người Nhật họ hỗ trợ dự án trồng rừng cho Việt Nam, họ cử người sang. Những kỹ sư người Nhật họ không ở những khách sạn hay nhà nghỉ, họ ở trong nhà người dân, và hàng ngày ra làm việc như một người nông dân thực sự. Đó là điểm khác biệt, dù nhỏ nhưng rất đáng để suy nghĩ. Chúng ta nói người dân Việt Nam sáng tạo, chăm chỉ cần cù, nhưng chỉ là sáng tạo vặt, cần cù mà không có phương pháp, không có công nghệ áp dụng vào. Minh chứng rõ ràng, là nông dân Việt Nam vẫn nghèo, rất nghèo! 

Một đặc điểm nữa, đó là người Việt chúng ta đang tự hài lòng với cuộc sống của chính mình, đó là gì? Nếu ngày xưa, chúng ta chưa có xe máy để đi, chưa có ti vi để xem, không thể mua sắm nhưng tiện nghi như ngày nay... Cuộc sống đã khá hơn xưa, và người ta mặc định rằng, sống như vậy là đã tốt rồi. Nhưng đó là tâm lý của phần đông. Vẫn có một sốt ít người có nhận thức khác, nhưng tiếng nói của họ chưa được số đông người dân hiểu được. 

Phải nói thằng rằng, rất nhiều công chức nhà nước hiểu sự phát triển của xã hội Việt Nam hiện nay như thế nào. Nhưng có ai dám nói thằng ra, vì nếu thế, miếng cơm của họ sẽ mất. Cái giá của "sự sống" đầu hề rẻ. 

Thu sang

Thu nay thôi đã sang rồi
Em đi để lại một đời heo may
Đường xưa có lá rơi đầy
Nửa chào mùa hạ, nửa chờ thu sang...

Lotus Pond

cho một lần nữa xa nhau

nỗi buồn này là vô tận

giữa những ngưỡng cửa của cuộc đời

giữa danh vọng, vô vàn điều ngang trái

đi giữa làn đạn của đau thương

ta mất nhau giữa vô cùng

là điều không hề muốn

dù rằng ta sinh ra không để cho nhau

nhưng không thể mất nhau quá êm đềm

giữa bộn bề rắc rối

để phải rời xa

ngày mất em, là lần đầu anh phải lau khô giọt nước mắt

trước nỗi bất lực của yêu thương

anh tự cho mình lang thang từng góc phố

đếm lại những ánh đèn đường

xem thời gian có còn ngừng lại

vớt vát nỗi vấn vương...

Xuân Kiên. t9-2014